Αρχική Σελίδα   |    ΔΗΜΟΣ ΛΑΓΚΑΔΑ    |    ΟΙ ΔΗΜΟΙ    |    ΟΙΚΙΣΜΟΙ    |    ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΜΟΥΣΕΙΑ    |    ΣΥΛΛΟΓΟΙ    |    ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ    |    ΑΓΓΕΛΙΕΣ    |    ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ    |    ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
21/6/2021 01:29:19












  


 




Επισκέπτες Online: 472


Λίστα Ενημέρωσης

Συμπληρώστε το email σας για να λαμβάνετε ενημερώσεις.






1η Μαρτίου: Χελιδόνα έρχεται...
01-03-2021
1η Μαρτίου: Χελιδόνα έρχεται...
 

Χρονογράφημα του Τρύφωνα Τσομπάνη                         

Είναι αλήθεια ότι ο Μάρτης αλλάζει τη διάθεσή μας, γιατί είναι ταυτισμένος με την άνοιξη, με την ανθοφορία, με τη χαρά, με τα χρώματα. Ακόμα και σε τούτες τις άσχημες μέρες της πανδημίας, αισθάνεσαι πως θέλεις να τραγουδήσεις: «Ανοιξε το παράθυρο να μπεί, δροσιά να μπεί του Μάρτη, (Μάη) εμείς γι’ αλλού κινήσαμε γι’ αλλού κι αλλού η ζωη μας πάει»!

Οι φωτεινές μέρες που μας χαρίζει ο Θεός αλλάζουν τη διάθεση και φωτίζουν κάπως τις σκοτεινές μας σκέψεις για το μέλλον. Ήδη τα πρώτα μπουμπούκια έσκασαν στις γλάστρες και οι αμυγδαλιές περίμεναν πως και πως το έμπα του Μάρτη για να μας προσφέρουν την ομορφιά τους και την ευωδία τους. Ο ήλιος και οι καλές θερμοκρασίες βοήθησαν προς τούτο και βλέποντας προχθές ένα δεντρί, πίσω από τον Μύλο του Γεωργιάδη, κατέναντι στον ήλιο ανθισμένο, πήρα αμέσως μια ανάσα χαράς και αισιοδοξίας. Όσο θα υπάρχει μια άνοιξη στη ζωή μας δεν μας φοβίζει τίποτα!

Ο Μάρτης ήταν επίσης ο μήνας που προσφέρονταν για ιστορία. Δεν ξέρω αν μένει καιρός τώρα στους γονείς ή στις γιαγιάδες και τους παπούδες να λένε παραμύθια στα παιδιά, και να συνδέουν τη ζωή με ιστορίες που άναβαν την φαντασία των παιδιών και έφτιαχναν όνειρα για τη ζωή και τον κόσμο. Το ρόλο του παραμυθά, μάλλον σήμερα έχει η «γιαγιά τηλεόραση» που μας πασάρει τα δικά της παραμύθια, που όμως δεν έχουν την ομορφιά και την αθωότητα των παραμυθιών των δικών μας χρόνων.

Ο μήνας Μάρτιος, πέρα από την ομορφιά που υπόσχεται και κομίζει, είναι ο μοναδικός απ’ όλους τους μήνες που βαφτίστηκε σκωπτικά με απίθανα ονόματα. Τον είπαν κακόγνωμο, γδάρτη, παλουκοκάφτη, κλαψομάρτη, κλάψα, πασαλοκάφτη, πεντάγνωμο, ανοιξιάτη, φυτευτή, και βέβαια όλα αυτά εξ αιτίας της αστάθειας του καιρού του. Άλλοτε γελούσε και άλλοτε έκλαιγε γι αυτό και κλαψομάρτης. Ο λαός για να δικαιολογήσει την αστάθειά του έβγαλε διάφορες ιστορίες. Η μια λέει πως ο Μάρτης παντρεύτηκε με μια πολύ όμορφη αλλά κουτσή γυναίκα. Όσο λοιπόν ήταν μαζί και καθόταν στο τραπέζι κι έτρωγαν, κι έπιναν, όλα ήταν ωραία και χαρούμενα. Όταν όμως σηκωνόταν η γυναίκα του να μαζέψει το τραπέζι και να συγυρίσει το σπίτι, τότε φαινόταν το πρόβλημά της και  άρχιζε να χάνει τα κέφια του ο Μάρτης και να κατσουφιάζει. Το αποτέλεσμα ήταν βροχές, κρύα ακόμα και χιόνια.

Η άλλη ιστορία διηγείται, πως τα δώδεκα αδέρφια, οι μήνες, έφτιαξαν ένα βαρέλι με δώδεκα κάνουλες και το γέμισαν με κρασί  για να πορεύονται στη ζωή τους. Όμως ο Μάρτης ήταν κοντός και γέρος και παρακάλεσε για να μη παιδεύεται να πίνει από την κάτω τη χαμηλή κάνουλα το κρασί που του αναλογούσε. Και βέβαια σα γέρος που ήταν ξεκίνησε πρώτος το πιοτό. Όταν κάποτε αποφάσισαν και τα αδέρφια του να πιούνε, είδαν πως το βαρέλι ήταν άδειο. Μάταια έκαναν ανακρίσεις. Ο Μάρτης έλεγε πως «εγώ έπινα από τη δική μου κάνουλα, οι δικές σας είναι απείραχτες» και κάθε μέρα είχαν γκρίνια στο σπίτι. Όταν τα αδέλφια του θύμιζαν το γεγονός και ότι θα συνεχίσουν τις ανακρίσεις, αυτός αντάριαζε και άρχιζε ο καιρός να γίνεται νεφελώδης μετά βροντών και καταιγίδων. Όταν τον άφηναν στην ησυχία του, όλα μέλι-γάλα, καλά και αίθρια. Για πότε άλλαζε η διάθεση του, χαμπάρι δεν τον έπαιρνες, γι αυτό τον λέγαν και πεντάγνωμο, γιατί μπορούσε σε μια μέρα να αλλάξει πέντε γνώμες. Οι τελευταίες μέρες του Μάρτη λεγόταν και «της Μπάμπως οι μέρες», γιατί μια γριά που φύλαγε τα πρόβατά της, χάρηκε με την καλοκαιρία του Μάρτη, και μάλιστα ως τις 30 του μήνα ξεγέννησε και τις προβατίνες της. Ευτυχισμένη γελούσε την τελευταία μέρα του μήνα λέγοντας τον «φάγαμε και τον γδάρτη». Σαν τ’ άκουσε ο Μάρτης θύμωσε πολύ και έκλεψε μια μέρα από τον Φλεβάρη και τον άφησε κουτσό, όμως ο θυμός του μετατράπηκε σε χιονιά και πάγωσε τα αρνιά της Μπάμπως.

Θυμάμαι πως αν τύχαινε και χιόνιζε προς το τέλος του Μάρτη, ασυναίσθητα η παιδική μας αθωότητα, σκεφτόταν τα αρνιά της Μπάμπως, ήταν κι αυτό μια μορφή αλληλεγγύης που διδασκόμασταν μέσα από τα απλοϊκά παραμύθια.

Την πρώτη του Μάρτη είχαμε και τα χελιδονίσματα, γιατί θεωρούσαμε ότι μπαίνει η άνοιξη επίσημα πλέον. Τότε λοιπόν φτιάχναμε μια χελιδόνα, ένα ομοίωμα πουλιού από ξύλο ή χαρτόνι και με βοήθεια ενός σχοινιού γύριζε γύρω από τον άξονά του, και τα παιδιά πήγαιναν στα σπίτια και λέγαν τα κάλαντα της χελιδόνας:

Χελιδόνα έρχεται απ’ τη μαύρη θάλασσα

Θάλασσαν επέρασε, πύργον εθεμέλιωσε.

Σήκω Μπόζα απ τη γωνιά να μας δώης πέντε-έξι αυγά.

Μάρτη –Μάρτη μου καλέ  και Απρίλη δροσερέ

και καλή νοικοκυρά, σήκω να μας δώης αυγά

και του χρόνου με υγειά και καλή μας Πασχαλιά.

Τα άνθη ανθίζουν έαρ μυρίζει.

 Και του χρόνου.

Βέβαια το τραγουδάκι αυτό το στόμα των μικρών παιδιών είχε υποστεί τέτοιες παραφθορές, που στο τέλος δεν ξέραμε τι λέγαμε. Για παράδειγμα η τελευταία έκφραση «τα άνθη ανθίζουν έαρ μυρίζει», η παιδική φαντασία και το γρήγορο καλάντισμα, το παράλλαξε με την φράση «τα’ αντη ανίσει, άρ μαρίσι», που βέβαια μας φαινόταν λέξη μαγική, την οποία όμως χωρίς να την πολυκαταλαβαίνουμε την λέγαμε.

Ακόμα την πρώτη του Μάρτη βάζαμε στο χέρι μας τον μάρτη, δηλαδή ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από κόκκινη και άσπρη κλωστή, την οποία έφτιαχνε η μάνα και μας τη φορούσε, για να μη μας πιάσει ο ήλιος, αλλά και για να μας φέρει δώρο ο πρώτος πελαργός που θα βλέπαμε στο Λαγκαδά. Αγωνία λοιπόν να δούμε πότε θα ρθούν οι πελαργοί, να κρύψουμε το Μάρτη κάτω από μια πέτρα η κεραμίδα, αφήνοντας και σε ένα χαρτάκι το δώρο που επιθυμούσαμε. Βέβαια οι γονείς ξέραν που κρύβαμε το μάρτη και αφού διάβαζαν την επιθυμία μας, ετοίμαζαν και το δώρο του…πελαργού.

Ας ελπίσουμε φέτος ο Μάρτης να είναι στις καλές του και να μη τον αποκαλέσουμε Μάρτη, γδάρτη και κακό παλουκοκάφτη. Καλό μήνα και ανοιξιάτικο για τη φύση και τη ζωή μας.





 

ALBUM ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ



Επικοινωνία με lagadas.net
Επιτρέπεται η αναδημοσιεύση του υλικού μόνο με την αναφορά της πηγής © 2010 lagadas.net
design by aksium