Αρχική Σελίδα   |    ΔΗΜΟΣ ΛΑΓΚΑΔΑ    |    ΟΙ ΔΗΜΟΙ    |    ΟΙΚΙΣΜΟΙ    |    ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΜΟΥΣΕΙΑ    |    ΣΥΛΛΟΓΟΙ    |    ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ    |    ΑΓΓΕΛΙΕΣ    |    ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ    |    ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
25/7/2021 06:53:46












  


 




Επισκέπτες Online: 310


Λίστα Ενημέρωσης

Συμπληρώστε το email σας για να λαμβάνετε ενημερώσεις.






ΑΝΑΒΙΩΝΟΥΝ ΚΑΙ ΦΕΤΟΣ ΤΑ ΑΝΑΣΤΕΝΑΡΙΑ ΛΑΓΚΑΔΑ - ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ
21-05-2012
ΑΝΑΒΙΩΝΟΥΝ ΚΑΙ ΦΕΤΟΣ ΤΑ ΑΝΑΣΤΕΝΑΡΙΑ ΛΑΓΚΑΔΑ - ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ

Σήμερα και την Τετάρτη θα αναβιώσει το Έθιμο της Πυροβασίας
στο Λαγκαδά



Στις 21 και 23 Μαίου στο Λαγκαδά


Πατήστε εδώ για να δείτε ένα καταπληκτικό ντοκιμαντέρ για τους Αναστενάρηδες του Λαγκαδά. Το ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει όλο το τελετουργικό των Αναστεναρίων και γυρίστηκε το 2008 από τον σκηνοθέτη Ιωάννη Κουτούζη.


Από χθες ξεκίνησαν οι προετοιμασίες των Aναστενάρηδων στο Λαγκαδά, που θα κορυφωθούν σήμερα, αύριο και μεθαύριο με την πυροβασία με γυμνά πόδια σε πυρακτωμένα κάρβουνα.


Το πανάρχαιο έθιμο που έφεραν μαζί τους οι Έλληνες πρόσφυγες της Ανατολικής Ρωμυλίας, ξεκινά από σήμερα στο Λαγκαδά και σε άλλα μέρη της Μακεδονίας (Αγία Ελένη Σερρών, Κερκίνη Σερρών, Μελίκη Ημαθίας και Μαυρολεύκη Δράμας). Το έθιμο αναβιώνει κάθε χρόνο από τους Αναστενάρηδες, οι οποίοι εκτελούν πιστά και με απόλυτο σεβασμό κάθε λεπτομέρεια του, προς τιμή των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.

Οι Aναστενάρηδες του Λαγκαδά
Στο Λαγκαδά σήμερα λειτουργούν δύο ομάδες Aναστενάρηδων. Η πρώτη και πιο οργανωμένη ομάδα είναι μέλη της Θρακικής Εστίας Λαγκαδά και έχουν το κονάκι τους στο τμήμα της παλιάς πόλης του Λαγκαδά (δρόμος προς κοιμητήρια, κάνετε αριστερά στο μικρό στενάκι όπου βρίσκεται το κατάστημα Μιχαήλ - Είδη εξοπλισμού καταστημάτων). Πίσω από το κονάκι ανάβει η μεγάλη φωτιά και κόσμος πολύς συγκεντρώνεται για να παρακολουθήσει την πυροβασία των Aναστενάρηδων που θα πραγματοποιηθεί σήμερα 21 Μαΐου και στις 23 Μαΐου, ενώ την Κυριακή 22 Μαΐου οι Aναστενάρηδες της Θρακικής Εστίας μεταφέρουν τα κόκκινα μαντήλια (αμανέτια) στα σπίτια των αναστενάρηδων. H πυροβασία πραγματοποιείται μετά τις 9 το βράδυ.
Η άλλη ομάδα που είναι γνωστή με το όνομα του Aρχιαναστενάρη «Γκάιτατζης», έχει το κονάκι της στον οικισμό Παπακυριακή, στο παλιό Στάλιγκραντ. Η πυροβασία εδώ θα πραγματοποιείται επί τρεις συνεχόμενες μέρες, από σήμερα μέχρι και τη Δευτέρα 23 Μαΐου.

Το τελετουργικό
Η πυροβασία δεν είναι ένα απλό πανηγύρι, τηρείται η ιεραρχία και ο καθένας αποδίδει τον σεβασμό που πρέπει σε κάθε λεπτομέρεια του τελετουργικού. Οι Αναστενάρηδες κουβαλούν μαζί τους εικόνες των Αγίων, οι οποίες τους δίνουν τη δύναμη του νου να περπατούν στα κάρβουνα χωρίς να καίγονται, ενώ αναγνωρίζουν ως ανώτατο ιεράρχη τους τον Αρχιαναστενάρη.
Οι εκδηλώσεις διαρκούν τρεις ημέρες με αποκορύφωμα την 21η Μαΐου με τη ζωοθυσία (τα σφάγια - κουρμπάνι - μοιράζονται στις οικογένειες των χωριών, που κατάγονται από την Ανατολική Θράκη) το πρωί, τη θεία λειτουργία και τη πυροβασία το βράδυ της ίδια ημέρας. Η πυροβασία επαναλαμβάνεται και την τρίτη ημέρα.
Η προετοιμασία αρχίζει από το «κονάκι» με χορό, υπό τους ήχους της λύρας και του νταουλιού. Εκεί τελείται η αγρυπνία και η προετοιμασία των μυστών που κορυφώνεται στις 21 Μαΐου και παρέχει τη δυνατότητα της πυροβασίας και της ακαΐας. Η πομπή ξεκινά από το κονάκι και κατευθύνεται προς το αλώνι, όπου τα όργανα παίρνουν θέση για να ξεκινήσει η πυροβασία που θα διαρκέσει δύο με τρεις ώρες, ώσπου να σβήσει η φωτιά. Η επιστροφή από την πυροβασία στο κονάκι είναι και πάλι πομπική. Μετά την εναπόθεση των εικόνων στο εικονοστάσιο, ξαναρχίζει ο χορός των Αναστενάρηδων και του Αρχιαναστενάρη, ο οποίος θα κάνει την απόλυση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΝΑ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΑΣΤΕΝΑΡΗΔΕΣ

Το αν θα πατήσουν στα αναμμένα κάρβουνα το αποφασίζουν την τελευταία στιγμή. Για να το κάνουν πρέπει «να έχουν δρόμο», όπως λένε οι ίδιοι.

Είναι οι Αναστενάρηδες. Μόνο αυτοί καταλαβαίνουν τι θα πει να "έχεις δρόμο" και να πατάς με γυμνά πόδια σε κάρβουνα που καίνε χωρίς να παθαίνεις εγκαύματα. Πρόκειται για ένα εγκάλεσμα προσωπικό, ιδιαίτερο, ξεχωριστό. Τέτοιο, που πριν από χρόνια έκανε ένα δωδεκάχρονο παιδί, τότε, να πετάξει ξαφνικά τα παπούτσια του και να ριχτεί στα πυρακτωμένα κάρβουνα. Εκτοτε, δεν έλλειψε καμία φορά από τα αναστενάρια. Μέχρι σήμερα, στα 60 του, ο δημοσιογράφος και λαογράφος, Γιώργος Μελίκης, ζει από κοντά -ως Αναστενάρης- το θρακιώτικο έθιμο, ένα έθιμο που αναβιώνει αυτές τις μέρες στο Λαγκαδά Θεσσαλονίκης αλλά και στη Μαυρολεύκη Δράμας, τη Μελίκη Ημαθίας, την Αγία Ελένη και την Κερκίνη Σερρών.

Η πυροβασία δεν είναι προϋπόθεση για τον Αναστενάρη. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η συμμετοχή σε όλο το τελετουργικό, που αρχίζει στις 20 Μαΐου, παραμονή της γιορτής των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, και ολοκληρώνεται το βράδυ της 23ης Μαΐου, όπως περιγράφει ο κ. Μελίκης. Η ετοιμασία των σφάγιων, το αποκαλούμενο κουρμπάνι και η συγκέντρωση των εικόνων και μαντηλιών στο κονάκι συνοδεύονται πάντα από τη μελωδία συγκεκριμένων θρακιώτικων τραγουδιών. Τραγούδια ηρωικά, θρησκευτικά και ακριτικά, που "ντύνουν" η γκάιντα, το νταούλι και η θρακιώτικη λύρα.

Οι εικόνες και τα μαντήλια που συγκεντρώνονται στο κονάκι είναι κληρονομιά των Αναστενάρηδων από τις προηγούμενες γενιές. Το προηγούμενο διάστημα τα φυλάσσουν οι οικογένειες στα σπίτια τους και τα παραδίδουν τέτοιες μέρες για τις ανάγκες του εθίμου.Η πυροβασία στο Λαγκαδά, γίνεται σήμερα-ανήμερα της γιορτής των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης καθώς και στις 23 του μήνα. Πριν από την πυροβασία δημιουργείται μια πομπή, με τους Αναστενάρηδες να κρατούν ανά χείρας τις εικόνες, τα μαντήλια, τα όργανα και τις λαμπάδες και να ξεκινούν έναν κυκλικό χορό γύρο από τη φωτιά. Ακολουθεί η πυροβασία, από όσους Αναστενάρηδες το επιθυμούν και η διαδικασία καταλήγει με το συρτό της "απόλυσης".

"Είναι ένα τελετουργικό που ακολουθείται απόλυτα. Είμαστε μια ομάδα που ανανεώνουμε την εμπιστοσύνη μας κάθε φορά, όχι με λόγια αλλά κοιτώντας ο ένας τον άλλον στα μάτια. Το συναίσθημα είναι καθαρά προσωπικό", εξηγεί ο κ.Μελίκης. "Εδώ είμαστε αυτόκλητοι, όχι πειθαναγκασμένοι από ομάδα", υπογραμμίζει."Το θρησκευτικό βίωμα δεν μπορεί να περιγραφεί, είναι υποκειμενικό και δυστυχώς οι λέξεις τόσο φτωχές, που αν επιχειρήσει κανείς να το περιγράψει, κινδυνεύει να το υποβαθμίσει και να το εκχυδαΐσει", σημειώνει ο Αρχιαναστενάρης στην Αγία Ελένη, Αναστάσιος Ρέκλος.

Παρά την επιστημονική του ιδιότητα- ο κ.Ρέκλος είναι νευρολόγος ψυχίατρος- δεν ερμηνεύει το φαινόμενο. "Είναι η πίστη ότι ο Άγιος καθοδηγεί τον Αναστενάρη στη φωτιά", λέει. Όσο για τις αντιδράσεις που κατά καιρούς συναντούν από διάφορους εκκλησιαστικούς κύκλους, ο κ. Ρέκλος εξηγεί πως αυτές υπήρχαν ανέκαθεν, όμως ποτέ δεν υπήρξε επίσημη καταδικαστική απόφαση της Εκκλησίας. Άλλωστε, όπως επισημαίνει και ο κ.Μελίκης, "η ιερή εμπάθεια είναι απαραίτητη για τη διατήρηση ζωντανών των εθίμων".

Πάντως, το φαινόμενο της ακαΐας έγινε αντικείμενο πολλών ερευνητών, επιστημόνων μελετητών, διεθνώς, καθώς η πυροβασία συναντάται και σε άλλα μέρη του κόσμου ως κομμάτι διαφορετικών πολιτισμών. Ένας από αυτούς είναι και ο νευρολόγος - ψυχίατρος, επ. καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο (ΑΠΘ), Θεόδωρος Μπαλλής, ο οποίος αφιέρωσε αρκετά χρόνια στο να μελετήσει το φαινόμενο. Όπως λέει: «Έχω μετρήσει τη θερμοκρασία της θράκας και το χρόνο κατά τον οποίο έρχεται σε επαφή το σώμα με τη φωτιά. Σε ορισμένες περιπτώσεις που οι Αναστενάρηδες περνάνε γρήγορα, ο χρόνος, όντως δεν είναι αρκετός για να προκληθεί έγκαυμα. Ωστόσο, υπάρχουν και εκείνοι που παραμένουν πολύ περισσότερο χρόνο πάνω στα αναμμένα κάρβουνα και δεν παθαίνουν εγκαύματα. Από την άλλη πλευρά, η επιφάνεια της φωτιάς δεν είναι επίπεδη, άρα μπορεί κανείς να πει ότι το πέλμα κάθε φορά έρχεται σε επαφή με τη φωτιά σε διαφορετικό σημείο. Ωστόσο, ούτε αυτό δίνει κάποια ικανοποιητική απάντηση στα ερωτήματα που τίθενται».

Όσο για τους επιστήμονες που μιλούν για άλλα επίπεδα συνειδητότητας στα οποία μετέρχονται οι αναστενάρηδες, ο κ.Μπάλλης εμφανίζεται επιφυλακτικός. "Αυτό προϋποθέτει την ανατροπή των φυσικών νόμων, το οποίο επίσης δεν είναι κάτι που μπορεί να υποστηριχθεί με ευκολία", λέει. Ο κ.Μπαλλής καταλήγει ότι το φαινόμενο δεν εξηγείται επιστημονικά, ίσως κατά βάθος και να μην το επιθυμεί, γιατί όπως λέει, όσο υπάρχει το μυστήριο υπάρχει και η ελπίδα...



 

ALBUM ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ



Επικοινωνία με lagadas.net
Επιτρέπεται η αναδημοσιεύση του υλικού μόνο με την αναφορά της πηγής © 2010 lagadas.net
design by aksium